(1-4-2011)

Het gebeurt niet vaak dat de psychische en fysieke problemen van musici het nieuws halen. In het kader van het jaarlijkse symposium van de Nederlandse Vereniging voor Dans- en Muziekgeneeskunde besteedt de Volkskrant er aandacht aan.

Hier is het integrale artikel uit de Volkskrant:

 

Volkskrant 01-04-2011,

Psychische stoornis vaak nog taboe bij musici, blijkt uit onderzoek van de Muziekpoli

Musicus speelt door bij klachten
 

VAN ONZE VERSLAGGEVER RENÉ DIDDE
AMSTERDAM
 

Vrijwel alle musici die psychische hulp zoeken, voldoen aan de kenmerken van psychiatrische stoornissen zoals angst, depressie en sterke stemmingswisselingen. Vijftig musici die werden gediagnosticeerd in de Muziekpoli van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) bleven niettemin langer functioneren vergeleken met een groep van duizend gewone werknemers met psychiatrische aandoeningen.

Daarnaast scoren de musici significant hoger op narcisme. 'Doordat ze relatief goed blijven functioneren, blijven de stoornissen lang onopgemerkt en is behandeling soms lastiger', zegt Esther van Fenema. De psychiater van de Muziekpoli, tevens violiste, licht de resultaten morgen toe op het jaarlijkse symposium van de Nederlandse Vereniging voor Dans- en Muziekgeneeskunde in Leiden.
Mede door het 'ego' van musicus en zijn werkomgeving zijn psychische klachten, waaronder podiumangst nog vaak taboe. 'De Muziekpoli bewijst juist dat een combinatie van psychotherapie en medicatie soelaas biedt', aldus Van Fenema, die sinds 2008 aan de gespecialiseerde Leidse instelling is verbonden.

Waar Van Fenema het hoofd onder handen heeft, houdt Boni Rietveld zich bezig met het lichaam. Rietveld, orthopedisch chirurg, behandelt sinds 1993 in het centrum voor dansers en musici in het MCH in Den Haag jaarlijks achthonderd nieuwe klachten. Rietveld bevestigt dat musici minder makkelijk naar de dokter stappen dan dansers. 'Dansers accepteren blessures volledig', zegt Rietveld, zelf trompettist. 'Zij weten dat te lang doorlopen funest kan zijn.'

Hij verklaart de minder ontwikkelde zorg voor de gezondheid en schroom voor hulpvragen bij musici onder meer door fusies van orkesten en instellingen die onder druk staan door bezuinigingen op de kunst. Daarnaast speelt de perfectionering van uitvoeringen, vooral bij cd-opnamen een rol. 'Ik ben nu zelf bezig met een opname. Het moet steeds over. Dergelijke spanningen kunnen klachten verergeren.'

Soms zijn beroepsaandoeningen gemakkelijk te verhelpen. Een veel bij musici voorkomende zenuwafknelling in de elleboog verdwijnt door de desbetreffende nervus ulnaris te verleggen. Soelaas biedt ook aanpassing van hun houding. 'Musici moeten zorgen dat ze de buiging in hun ellebogen beperken.'

Minder geluidreflectie in de orkestbak helpt ook. Net als een ruimere opstelling waarbij de slagwerkers niet langer in de oren van de blazers drummen, en de blazers niet meer in de oren van de strijkers toeteren, zegt audioloog Jan de Laat van het LUMC. Uit zijn onderzoek blijkt dat 15 procent van de beroepsmusici last heeft van oorsuizen (tinnitus); 40 procent ontwikkelt overgevoeligheid voor geluid (hyperacusis).

Gehoorproblemen verminderen door een ruimere opstelling in de hoogte van de orkestbak. 'Vaak is dat onacceptabel voor de dirigent of de zaaldirectie', constateert De Laat. Maar bewustwording groeit. 'Tot voor kort waren otoplastieken (gehoorbeschermers - red.) en geluidsschermen 'not done'. Mede met steun van André Rieu ontwikkelen we bij het Duitse Fraunhofer Institut doorzichtige schermen die het gehoor beschermen zonder dat het publiek het ziet.'
 

Terug